บอนไซญี่ปุ่น การปลูกไม้ประดับในกระถางที่มีชื่อเสียงที่สุด 1000maidee บทความ

บอนไซญี่ปุ่น การปลูกไม้ประดับในกระถางที่มีชื่อเสียงที่สุด

บอนไซญี่ปุ่น การปลูกไม้ประดับในกระถางที่มีชื่อเสียงที่สุด

         บอนไซญี่ปุ่น   เป็นไม้ประดับที่ปลูกในกระถาง  ซึ่งมีหลายขนาดด้วยกัน ต่างมีรูปทรงสวยงาม แตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับการตัดแต่งทรง และพันธุ์ไม้ที่นำมาทำ เป็นบอนไซด้วย  ส่วนในประเทศญี่ปุ่น เราสามารถหาชมบอนไซได้ตามสถานที่ต่างๆ   อย่างเช่น โรงแรม สวนสาธารณะ พิพิธภัณฑ์ ตามบ้านเรือน  หรือตามต่างจังหวัด ที่มีการปลูกบอนไซ

บอนไซญี่ปุ่น เกิดขึ้นในยุคเฮอัน  โดยได้รับวัฒนธรรมมาจากประเทศจีนในยุคของราชวงศ์ถัง  ซึ่งในขณะนั้นได้รับความนิยมแค่ในหมู่ชนชั้นสูงและในหมู่ของซามูไรเท่านั้น     ต่อมาในยุคคามาคุระความนิยมเริ่มลดลง ส่วนใหญ่การปลูกบอนไซจะเป็นแค่งานอดิเรกเพียงอย่างเดียว  และพอเข้าสู่ช่วงยุคเอโดะบอนไซกลับได้รับความนิยมขึ้นมาอีกครั้งเรียกได้ว่าเป็นยุคแห่งความเฟื่องฟูเลยก็ว่าได้   แต่ความเฟื่องฟูนั้นก็ไม่ได้อยู่นาน   เมื่อเริ่มเข้าสู่ยุคเมจิ  ความนิยมของบอนไซญี่ปุ่นก็เริ่มลดลง   เนื่องจากการดูแลรักษาและระยะเวลาที่ยาวนานในการเลี้ยงดู   ทำให้จะเหลือแค่เฉพาะคนที่สนใจและมีใจรักในบอนไซเท่านั้นที่ยังทำกันอยู่   ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นคนที่มีอายุค่อนข้างมากแล้ว  ที่พอจะมีเวลาเหลือในการเฝ้ามองดูต้นไม้เจริญเติบโต     หลังจากนั้นเมื่อเวลาผ่านไปจนล่วงเลยมาถึงปี ค.ศ.1990 เป็นต้นมา

บอนไซได้เริ่มกลับมาเป็นที่นิยมอีกครั้งในหมู่ชาวต่างชาติและได้เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายไปทั่วโลก  ทำให้หมู่คนญี่ปุ่นเริ่มหันมาให้ความสนใจและเริ่มที่จะปลูกบอนไซกันมากขึ้นนั่นเอง    ถ้าพูดถึงบอนไซหลายคนอาจจะคิดว่าเป็นต้นไม้ชนิดหนึ่ง แต่ในความเป็นจริงแล้วไม่ได้เป็นเช่นนั้น  แต่เป็นต้นไม้ที่ไม่ว่าจะเป็นสายพันธุ์อะไร ที่มีดอก  ใบ  พันธุ์กิ่ง  หรือที่ให้ผล ก็สามารถนำมาทำเป็นบอนไซได้หมด  โดยคนญี่ปุ่นนิยมนำต้นไม้ที่มาปลูกเป็นบอนไซนั้นจะเป็นพวกต้นสนต่างๆ  อย่างต้นสนเกี๊ยะ  หรือต้นสนดำ แต่ต้นไม้อื่นๆ นอกเหนือจากนี้ก็นำมาทำได้เหมือนกัน เช่น  ต้นไผ่  ต้นซากุระ  ต้นพลับ  หรือพวกไม้พุ่มเตี้ย   เป็นต้น

บอนไซญี่ปุ่น การปลูกไม้ประดับในกระถางที่มีชื่อเสียงที่สุด

การนำต้นไม้มาปลูกเป็น บอนไซญี่ปุ่น นั้น  แนะนำว่าควรเลือกกระถางที่เป็นเนื้อดินเผา และไม่มีการเคลือบอะไรเลยทั้งสิ้น  ส่วนรูปทรงหรือสีสันก็ให้ดูต้นไม้ที่นำมาปลูกประกอบกันด้วย  เมื่อนำต้นไม้มาปลูกลงในกระถาง   ให้นำมาจัดวางในที่มีแสงแดดส่องถึงได้ดี   และการให้น้ำควรให้แต่พอดี  โดยในแต่ละครั้งที่รดน้ำให้ทำการรดที่รากให้ชุ่ม  จนเต็มกระถาง  และควรที่จะดูแลให้ดี เพราะหัวใจของการปลูกบอนไซนั้นคือ การจัดทรง  ตกแต่งกิ่ง  ให้สวยงาม  นั่นเอง

สาระพันธุ์ไม้ 

มือใหม่เลี้ยงบอนไซ ไม่ใช่เรื่องยากแต่ต้องใส่ใจ 1000maidee บทความ

มือใหม่เลี้ยงบอนไซ ไม่ใช่เรื่องยากแต่ต้องใส่ใจ

มือใหม่เลี้ยงบอนไซ ไม่ใช่เรื่องยากแต่ต้องใส่ใจ

        มือใหม่เลี้ยงบอนไซ  คงไม่ใช่เรื่องง่ายที่มือใหม่อย่างเราจะมาทำบอนไซได้ทันที  เราควรจะต้องทำการศึกษาให้ละเอียดถึงวิธีการทำบอนไซ และต้องดูความพร้อมของตัวเราก่อนด้วยว่าสามารถที่จะมีเวลาดูแลต้นไม้ได้ขนาดไหน  เพราะในการดูแลบอนไซนั้น  จะว่าดูแลยากก็ยาก จะว่าง่ายก็ง่าย  แต่ก็ขึ้นอยู่กับเวลาและการดูแลเอาใจใส่อย่างจริงจังด้วยเช่นกัน

สำหรับ มือใหม่เลี้ยงบอนไซ  ที่เพิ่งจะเริ่มต้นนั้น ก่อนอื่นต้องเริ่มจากการหาต้นไม้ที่จะเอามาทำบอนไซ   ซึ่งต้นไม้เกือบทุกชนิดที่อยู่ใกล้ตัวเราสามารถที่จะนำมาทำได้หมดเลย   ยิ่งมีใบเล็กยิ่งดูสวย  อย่างเช่น

  • ต้นโพธิ์
  • ต้นแพรมน่า
  • ต้นข่อย
  • ต้นเข็ม
  • ตะโก
  • มะขาม

ต้นไม้เหล่านี้ใช้ได้ดีเลยทีเดียว เพราะเลี้ยงง่ายและตายยาก   ข้อควรระวังเมื่อเวลาขุดต้นไม้หรือตัดต้นไม้ที่นำมาปลูกเพื่อเตรียมมาทำบอนไซ  ควรใช้ปูนแดงทาที่แผลก่อนเพื่อป้องกันการเกิดเชื้อราขึ้น   หลังจากที่ได้ต้นไม้มาแล้ว  ที่นี้เราจะมาดูเรื่องลวดที่จะเอาไว้ใช้มัดว่าควรใช้ลวดอะไร  เมื่อเวลาที่เราต้องจับต้นและกิ่งมาบิดเพื่อที่จะสร้างให้เป็นบอนไซ แนะนำให้ใช้ลวดอลูมิเนียม  ซึ่งมีขายตามร้านวัสดุก่อสร้างทั่วไป  ซึ่งลวดนี้ใช้ได้ดีและไม่ขึ้นสนิมจึงทำให้ไม่เป็นอันตรายกับต้นไม้

การเลือกดิน ให้ใช้เป็นดินถุงมีขายตามร้านขายต้นไม้ทั่วไป  ราคาไม่แพง  ในนั้นจะมีส่วนผสมของดินใบก้ามปู  มูลสัตว์   ขุยมะพร้าว  แกลบดำ   ซึ่งสามารถเก็บความชุ่มชื้นได้ดี  ทำให้ดินไม่แห้งจนเกินไป  ถ้าเอาดินที่ขุดเอง ไม่แนะนำเพราะจะทำให้รากเดินได้ไม่ดีและจะทำให้ต้นไม้โตช้า  การเลือกกระถางนั้นมีให้เลือกหลายแบบหลายทรง  จะเลือกแบบไหนก็ได้ แต่ต้องเอาที่ก้นกระถางมีรู ไว้สำหรับระบายน้ำและเพื่อให้รากเดินได้ดี     ในเบื้องต้นให้เลี้ยงในกระถางทั่วไปก่อน  พอต้นไม้โตประมาณ80% ค่อยย้ายไปปลูกอีกกระถางที่เตรียมทำบอนไซ เพราะจะทำให้ต้นไม้เจริญเติบโตช้า  ซึ่งเป็นหลักสำคัญของการทำบอนไซนั่นเอง    จริงๆ แล้วการดูแลบอนไซก็เหมือนกับการที่เราดูแลต้นไม้ทั่วไป   ควรที่จะนำออกแดดบ้างแต่ไม่ใช่ในแสงแดดจัด  แต่ให้เป็นแสงแดดรำไรก็พอ  หรือหากใครวางในที่ร่มก็ควรจะวางตรงที่มีแสงแดดส่องถึง   และไม่ต้องรดน้ำบ่อย แค่วันละ 1 ครั้งก็พอ  ส่วนการใส่ปุ๋ย เพื่อทำให้ใบมีสีเขียวสดใส  แต่ให้ใส่เดือนละครั้งเหมือนกัน

ในการจัดรูปทรงสำหรับ มือใหม่เลี้ยงบอนไซ  นั้นแล้วแต่เราจะเล่นรูปทรงแบบไหน แต่ทั้งนี้ให้ดูทรงลำต้นเป็นสำคัญ    ส่วนการแกะลวดที่ใช้มัดบอนไซนั้นให้เริ่มสังเกตุว่า  ต้นไม้อมลวด หรือต้นไม้เป็นรอยลวดหรือไม่   ถ้าเป็นก็แสดงว่าต้นไม้ได้อยู่ทรงแล้ว

วิธีดูแลต้นไม้

ศิลปะของบอนไซ วัฒนธรรมการปลูกต้นไม้ที่นที่รู้จักกันทั่วโลก 1000maidee บทความ

ศิลปะของบอนไซ วัฒนธรรมการปลูกต้นไม้ที่นที่รู้จักกันทั่วโลก

ศิลปะของบอนไซ วัฒนธรรมการปลูกต้นไม้ที่นที่รู้จักกันทั่วโลก

        ศิลปะของบอนไซThe Art of Bonsai กล่าวได้ว่าเป็นวัฒนธรรมที่มีมาตั้งแต่สมัยโบราณและเป็นที่รู้จักกันทั่วโลก  การทำบอนไซนั้นต้องใช้เทคนิคต่างๆ เพื่อให้เกิดเป็นบอนไซที่สวยงาม    มองดูเหมือนกับต้นไม้ใหญ่ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ   เพียงแต่เราได้นำรูปแบบของต้นไม้ใหญ่มาย่อสวนในกระถางด้วยฝีมือของเรานั่นเอง    ซึ่งต้องอาศัยความรู้  ความชำนาญ  ประสบการณ์ และระยะเวลา  ในการทำ

ศิลปะของบอนไซ   คืองานศิลปะที่มีชีวิต  เพราะบอนไซนั้นเป็นงานที่ต้องใช้ความประณีตในการทำอย่างมาก  ซึ่งต้องอาศัยระยะเวลาในการสร้างเป็นปีกว่าที่จะได้บอนไซในรูปแบบที่ต้องการ   ดังนั้นเมื่อใช้เวลานานจึงทำให้มูลค่าของบอนไซเพิ่มสูงขึ้น    ถ้าจะแปลความหมายของบอนไซนั้น   เดิมเป็นคำที่ออกเสียงเพี้ยนมาจากภาษาจีน  คำว่า “เผินใจ่”   พอออกเสียงเพื้ยนมากเข้าเลยกลายเป็น “บอน”  แปลว่า “กระถาง”  ส่วนไซนั้น แปลว่า “ต้นไม้”  เมื่อนำมารวมกันจะให้ความหมายว่า “ต้นไม้ที่จัดวางในกระถาง”  จุดประสงค์ในการทำบอนไซขึ้นมาคือต้องการจะย่อส่วนของต้นไม้ใหญ่ เพื่อมาประดับไว้ในบ้านทำให้ดูสวยงาม

โดยผู้ที่คิดริเริ่มทำบอนไซคนแรก คือ “ตู๋หวยหมิง”  ซึ่งเป็นจินตกวี ของประเทศจีน   ปัจจุบันบอนไซแบ่งออกเป็น 2 แบบ คือ  ไม้จากป่า  กับไม้จากสวน   ซึ่งแตกต่างกันในเรื่องของต้นกำเนิด  ถ้าเป็นไม้จากป่าจะขึ้นเองตามธรรมชาติ  ส่วนไม้จากสวนจะเกิดขึ้นเพราะฝีมือมนุษย์ได้ทำการเพาะเมล็ด  หรือการชำกิ่ง  โดยเลี้ยงตั้งแต่ยังเล็กจนเติบโตเป็นไม้ใหญ่   แต่เมื่อเทียบกันแล้วไม้ป่าจะมีราคาแพงกว่า  เพราะไม้ป่าจะหายากและมีกฎหมายห้ามขุดนื่องจากเป็นเขตอนุรักษ์   แต่ที่ยังมีขายกันอยู่จะเป็นไม้เก่าที่ตกทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่นนั่นเอง  เอกลักษณ์ของไม้จะไม่เหมือนกัน   อย่างไม้ป่าจะมีความแปลกของลำต้นตรงที่จะเจอความโหดร้ายจากภัยธรรมชาติ  ทำให้เกิดเป็นซากเกาะติดอยู่ที่ลำต้น มองดูคล้ายงานศิลปะ ซึ่งทำให้เกิดเป็นไม้ที่มีคุณค่า   แต่ถ้าเป็นไม้สวนนั้นจะไม่มีซากที่เกิดจากธรรมชาติที่ต้นไม้  ดังนั้นคนที่เลี้่ยงบอนไซจึงต้องเติมแต่งเลียนแบบต้นไม้ให้คล้ายคลึงกับต้นไม้จากป่ามากที่สุด  ซึ่งทำให้ขาดเสน่ห์ไป

ศิลปะของบอนไซ   นอกจากจะเป็นแค่งานศิลปะแล้ว  บอนไซยังถือว่าเป็นวัตถุมหัศจรรย์ชิ้นหนึ่ง  ที่ไม่ว่าเมื่อไหร่ที่เราได้จ้องมองดู  หรือแม้แต่การลงมือทำ    ก็จะรู้สึกว่าจิตใจสงบ   ผ่อนคลาย  เหมือนกับเรากำลังตกอยู่ในภวังค์หรือต้องมนต์สะกด   ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าอัศจรรย์และยังถือว่าเป็นเสน่ห์อย่างหนึ่งของบอนไซอีกด้วย

สาระพันธุ์ไม้